Çalıştay: Türkiye için piyasa temelli sera gazı azaltım seçenekleri

Ocak ayında gerçekleştirilen Çalıştay, Türkiye için sera gazı azaltımına yönelik potansiyel yeni politika seçenekleri geliştirilmesine ilişkin çalışma kapsamında gerçekleştirilen çalıştayların üçüncüsüydü. Dünya Bankası Karbon Piyasalarına Hazırlık Ortaklığı (PMR) programı tarafından finanse edilen ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın liderliğinde yürütülen çalışmanın amacı, yeni piyasa temelli yaklaşımlar için tavsiyeler geliştirmektir. Değerlendirilen yaklaşımlar arasında karbon vergisi, enerji verimliliği ticareti, yenilenebilir enerji ticareti, kapsamlı karbon kredilendirmesi ve sonuç odaklı finansman seçenekleri yer almaktadır.

Çalıştayda ilk olarak katılımcılara, proje durumuna dair bir bilgilendirme yapılmış ve iklim değişikliği politikaları sayesinde hangi yollarla gelir elde edilebileceği konusunda bilgi verilmiştir. Gelir elde etmeye yönelik seçenekler arasında, vergilerden gelecek ödemeler, harçlar ve mevzuatın ihlali durumunda uygulanacak cezalar yer almaktadır. Oturumda ek olarak, elde edilen gelirlerin en etkin şekilde nasıl kullanılabileceği üzerine konuşulmuştur. Emisyon azaltma faaliyetleri için finansal destek sağlanması ya da bu politikanın getirdiği masraflardan etkilenen kurum ve kuruluşlara telafi mekanizması olarak kullanılması seçenekleri de tartışılmıştır.

Gelirlerin tekrar kullanımı konusunda uluslararası platformda birçok örnek bulunmaktadır ve katılımcılara, Güney Afrika, Kanada, Norveç, İngiltere, Almanya, Meksika ve İsviçre’deki örnekler anlatılmıştır. Etkileşimli oturumlar sırasında katılımcılar, Türkiye’deki politikalar bağlamında gelirlerin ne şekilde tekrar kullanımının sağlanabileceği seçeneklerini incelemişlerdir. Gelirlerin özel amaçlar için tahsis edilmesi ve gelirlerin ne kadarının tekrardan kullanılabileceği konuları ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, elde edilen gelirlerin, politikalar dolayısıyla maruz kaldığı masraflar yüzünden olumsuz yönde etkilenen tarafları telafi etmek amacıyla nasıl kullanılabileceği de tartışılmıştır.

Çalıştayın ikinci bölümünde, yeni politikaların, var olan politikalarla nasıl birleştirilebileceği ya da bir arada nasıl yürürlüğe konulabileceği konusu incelenmiştir. Bazı sektörlerde, aşağıdaki Şekilde gösterildiği üzere, birçok farklı türde piyasa temelli yaklaşım kullanılabilmektedir.

Belli sektörlerde birçok piyasa temelli yaklaşımın nasıl geçerli olduğunu gösteren kavramsal şekil.

Katılımcılar, yeni piyasa temelli yaklaşımların var olan politikalarla, olumlu (tamamlayıcı) ya da olumsuz (ters düşen) şekilde, nasıl bir etkileşime girebileceğini konuşmuştur. İncelenen başlıca konular arasında kurumsal sorumluluklar (idare ve yürütme dahil), hedef belirlenmesi, finansal teşvikler ve İzleme, Raporlama & Doğrulama yer almıştır. Etkileşimli oturumda danışmanlar, yeni piyasa temelli politika seçeneklerini incelerken göz önünde bulundurulması açısından mevcut politikaların en önemlilerini anlatmıştır. Ek olarak politika etkileşimlerinden olumlu olanlardan nasıl faydalanılıp olumsuz olanların nasıl çözümlenebileceği konusunda önerilerini aktarmışlardır.

Çalıştayda gerçekleştirilen sunumlara buradan ulaşabilirsiniz.