KARBON PİYASALARINA HAZIRLIK ORTAKLIĞI (PMR) PROGRAMI
“Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor”

Uluslararası İklim Değişikliği Paneli’nin 5. Değerlendirme Raporu’nda (2013) yeryüzünde insan ve diğer canlıların yaşamının güvenli bir şekilde devamı için ortalama sıcaklık artışının Sanayi Devrimi öncesine göre en fazla 2° ile sınırlanması gerektiği belirtilmektedir. Raporda, iklim değişikliğinin geri döndürülemez etkilerinin engellenebilmesi için tüm ülkelerin 2030 yılına kadar emisyon azaltımı için azami çaba göstermesi gerektiğinin altı çizilirken; azaltımların 2030 yılı ve sonrasında ertelenmesi durumunda ise 2°’lik artışın başarılabilmesi ihtimalinin azaldığı ve emisyon azaltımı ile iklim değişikliğine uyum faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli maliyetlerin artacağı belirtilmektedir. Ayrıca, 2015 yılında düzenlenen 21. Taraflar Konferansı’nın çıktısı olan Paris Anlaşması gereğince ülkeler sera gazı emisyonlarını Sanayi Devrimi öncesine göre en fazla 2° ile sınırlandıracak şekilde azaltım politikalarını belirleyecekler ve 1.5°’lik bir sıcaklık artışı içerisinde kalmak için de gayret göstereceklerdir.

Gelişmekte olan ülkelerin, 2040 yılında küresel enerji talebinin %65’ini oluşturacağı ve bu ülkelerdeki nüfus ve kentleşme oranlarının hızla arttığı göz önünde bulundurulduğunda, küresel sıcaklık değişiminin 1.5-2° ile sınırlandırılması noktasında kritik bir role sahip oldukları kabul edilmektedir. Kyoto Protokolü sonrasında temelleri atılmakta olan yeni iklim düzeni de gelişmiş ülkelerle birlikte gelişmekte olan ülkelerin de kararlı bir şekilde emisyon azaltımı yapmalarını teşvik etmektedir.

İklim değişikliği ile küresel mücadelede büyük önem taşıyan gelişmekte olan ülkelerde sera gazı emisyonlarının azaltımı çabalarına katkı sağlamak ve piyasa temelli emisyon azaltım mekanizmalarının (market-based instruments) etkin olarak kullanılmasına yönelik olarak “Karbon Piyasalarına Hazırlık Ortaklığı”  (Partnership for Market Readiness – PMR) adıyla teknik destek programı Dünya Bankası tarafından 2011 yılında hayata geçirmiştir.

Programla;

  • Azaltıma yönelik piyasa mekanizmaları konusunda teknik tartışmalar için bir platform oluşturulması,
  • Gelişmiş ülkeler tarafından finanse edilen ve uygulayıcı ülkelerin karbon piyasalarına yönelik kapasite geliştirme faaliyetlerinin ve bu alandaki pilot uygulamalarının desteklenmesi amaçlanmaktadır.

18 uygulayıcı ülkenin bulunduğu programa, Türkiye, 2013 yılında dâhil olmuştur.

PMR’ın Hedefleri

– Sera gazı emisyonlarının azaltımında piyasa temelli yaklaşımların teşvik edilmesi
– Yenilikçi karbon fiyatlandırma araçlarının desteklenmesi
– Teknik tartışmalar için platform sağlanması
– Piyasa araçları için yenilikçi ve kolektif yaklaşımların sağlanması
– Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi taraflarını da içeren uluslararası toplulukla, tecrübelerin paylaşılması

Uygulamaya dönük olarak en uygun karbon fiyatlandırma araçlarını tespit edebilmek amacıyla seçenekleri araştırmakta, modelleme kapasitelerini geliştirmekte ve karbon vergisi üstünde analitik çalışmalar yürütmektedir.

Bir karbon fiyatlandırma aracı olarak karbon vergisini tasarlamakta ve hazırlamakta; İzleme, raporlama ve doğrulama (MRV), sera gazı kayıtları ve karbon fiyatlandırma araçlarının uygulanması amacıyla kamu ve özel sektörde kapasite geliştirmektedir.
Elektrik sektörü ve kamuya ait işletmelere de odaklanarak ulusal emisyon ticaret sistemini (ETS) tasarlamaktadır.

Ulaşım sektöründe araç performans standardı ve kredilendirilmiş NAMA geliştirmekte ve yerel denkleştirme (offset) sistemlerini oluşturmaktadır.